De mooiste tijd van je leven maakt depressief

Ingezonden brief, Trouw

‘Laten we niet te snel het woord depressie gebruiken’ kopte Naema Tahir in haar column. Terecht, een depressie is meer dan zomaar een dip. Ze neemt alleen erg grote stappen als ze concludeert dat jongeren zich te snel depressief noemen. De ziekte depressiviteit onder jongeren neemt helaas echt toe. 

Hardnekkige mythen

De column van Naema Tahir bevat bekende mythes over depressie. Mensen met een depressie zouden zich aanstellen; het zou een welvaartsziekte zijn. Dit klopt niet. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) lijden wereldwijd 350 miljoen mensen aan depressie. Er zit verschil tussen de landen, maar nergens is het minder dan 10% van de bevolking. 

Volgens een andere mythe, horen jongeren altijd vrolijk te zijn. Naema Tahir wijdt dit in haar column aan de Facebook-cultuur onder jongeren, waarin alleen successen gedeeld worden. Is dat zo anders dan vroeger? Mensen van alle leeftijden vertellen alleen goede verhalen over hun studententijd. Over eenzaamheid, onzekerheid en faalangst hoor je niemand. Terwijl dat gevoelens van alle tijden zijn. 

Nog zo’n mythe: onze jeugd bestaat uit verwende jongeren zonder doorzettingsvermogen. Weer spreken de cijfers van de WHO dit tegen. Depressie onder jongeren is wereldwijd de hoofdoorzaak van ziekte en handicap bij jeugd van 10 tot 19 jaar. Zelfmoord is op twee na de belangrijkste doodsoorzaak. Het lijkt me sterk dat de hele wereld vol verwende jongeren zit. 

Van alle tijden

Depressie onder jongeren is niets nieuws. Hooguit signaleren we het nu sneller. Dat is een goede ontwikkeling, want een vroege behandeling kan veel leed voorkomen. Ik begeleid lotgenotengroepen voor de Depressie Vereniging. Daarbij sprak ik honderden volwassenen, die zware en chronische depressies meemaakten. Velen vertelden dat de depressie al decennia aanwezig is. Uitspraken als ‘in mijn jeugd was ik altijd serieuzer dan leeftijdsgenootjes’ en ‘achteraf gezien begonnen de klachten in mijn pubertijd’ zijn heel gewoon. Een enkeling kondigde als zevenjarige al voor het eerst aan liever dood te zijn. 

Depressie is een containerbegrip waar allerlei vormen van de ziekte onder vallen. Ook de onderliggende oorzaken bij depressie zijn divers. De ziekte kan erfelijk zijn of ontstaan doordat de bekende hersenstofjes niet goed zijn afgestemd. Andere oorzaken zijn gedragsmatig. Wanneer mensen niet geleerd hebben hoe ze met tegenslag om moeten gaan, zijn ze gevoeliger voor depressie. Naema Tahir schreef dit toe aan jongeren, maar het is ook bekend van volwassenen. De zorg voor onze psyche staat in Nederland op een laag pitje, we weten slecht hoe we mentaal veerkrachtig kunnen blijven. Tot slot loopt iedereen bij zware levensomstandigheden, heftige gebeurtenissen en stress meer kans op een depressie. 

Openheid helpt

Depressie onder jongeren is een groot probleem, zowel voor henzelf als voor ouders die vaak machteloos moeten toekijken. Gelukkig zijn er goede initiatieven. Elwin, een student, startte met hulp van de Depressie Vereniging dit jaar een studentengroep in Hogeschool Rotterdam. Enkele weken later waren er al drie groepen nodig. Veel studenten durven zich daar voor het eerst uit te spreken over hun depressie.

Voor de behandeling van depressie zijn effectieve behandelmethodes beschikbaar, zeker als het gaat om depressie bij jongeren. Daarvoor is het belangrijk dat de ziekte tijdig gesignaleerd wordt. Het is dus goed dat er meer aandacht voor komt, maar dan wel op een goede manier. De column van Naema Tahir werkt averechts. Het is belangrijk dat het taboe op depressie onder jongeren verbroken wordt. Neem je gevoelens dus serieus en ga bij twijfel naar een huisarts.